Giữ trẻ sơ sinh thẳng đứng sau khi bú: Cải thiện tiêu hóa và tăng cường sự thoải mái

Cho trẻ sơ sinh bú, dù là sữa mẹ hay sữa công thức, là một trong những khoảnh khắc đặc biệt và đôi khi đầy thử thách của việc làm cha mẹ. Đặc biệt, sau khi bú đêm, việc đặt trẻ sơ sinh đang ngủ vào giường mà bé đột ngột thức giấc, khóc hoặc trớ sữa vừa bú là một cảnh tượng quen thuộc với nhiều bậc cha mẹ.

Đằng sau những khó chịu này thường là những nguyên nhân vật lý đơn giản: không khí tích tụ trong dạ dày và hệ tiêu hóa chưa phát triển hoàn chỉnh. Giữ trẻ sơ sinh thẳng đứng đúng cách sau khi bú giúp loại bỏ không khí này, đồng thời hỗ trợ sữa ở lại trong dạ dày, tăng cường sự thoải mái và giảm khó chịu cho bé.

Tại sao trẻ sơ sinh nuốt không khí khi bú?

Việc tích tụ khí trong dạ dày trẻ sơ sinh là điều bình thường. Có một số nguyên nhân chính:

• Khóc: Nếu trẻ đói và khóc nhiều trước khi bú, bé sẽ nuốt một lượng lớn không khí. Không khí này đi thẳng vào dạ dày.
• Bú nhanh và vấn đề ngậm bắt vú: Nếu sữa mẹ chảy quá nhanh hoặc trẻ không ngậm bắt vú đúng cách, không khí cũng sẽ lẫn vào khi bé nuốt sữa.
• Bú bình: Khi cho trẻ bú sữa công thức hoặc sữa vắt bằng bình, nếu núm vú không đầy sữa hoàn toàn, trẻ sẽ nuốt không khí cùng với sữa.

Những bong bóng khí đi vào dạ dày này, khi nằm dưới sữa, có thể gây khó chịu, đau bụng và cảm giác no “giả”. Kết quả là, trẻ có thể ngừng bú trước khi được nuôi dưỡng đầy đủ vì dạ dày đã đầy không khí.

Giữ thẳng đứng giảm khó chịu và trào ngược như thế nào?

Hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh chưa phát triển hoàn chỉnh. Cơ nối thực quản và dạ dày, hoạt động như một van (cơ thắt thực quản dưới), không đóng chặt như ở người lớn mà lỏng lẻo hơn.

Nếu trẻ được đặt nằm ngửa ngay sau khi bú, chất lỏng trong dạ dày có thể dễ dàng trào ngược qua van lỏng lẻo đó – trở lại thực quản và miệng. Đây được gọi là trào ngược dạ dày thực quản hoặc nôn trớ. Không khí còn lại ở đáy dạ dày khi cố gắng thoát ra ngoài cũng có thể đẩy sữa lên cùng.

Khi bạn giữ trẻ thẳng đứng, trọng lực giúp sữa ở lại phần dưới của dạ dày. Sữa nặng hơn sẽ ở lại phía dưới, trong khi các bong bóng khí nhẹ hơn sẽ nổi lên trên và thoát ra ngoài dễ dàng hơn dưới dạng ợ hơi. Điều này có thể giảm khả năng sữa trào ngược và khó chịu ở một số trẻ, nhưng không loại bỏ hoàn toàn trào ngược hoặc nôn trớ.

Các tư thế hiệu quả để ợ hơi và giữ thẳng đứng

Khi giữ trẻ thẳng đứng, điều quan trọng nhất là phải đỡ đầu và cổ còn yếu của bé. Ngoài ra, tránh các cử động mạnh như lắc hoặc tung trẻ ngay sau khi bú. Hai tư thế được sử dụng phổ biến và hữu ích nhất là:

• Trên vai: Bế trẻ sao cho cằm bé tựa vào vai bạn. Dùng một tay đỡ lưng và hông bé, tay còn lại nhẹ nhàng xoa hoặc vỗ nhẹ vào lưng bé từ dưới lên trên. Tư thế này tạo áp lực nhẹ lên bụng bé, giúp không khí thoát ra dễ dàng hơn. Đừng quên đặt một chiếc khăn sạch lên vai bạn vì có thể có một ít sữa trào ra khi bé ợ hơi.
• Ngồi trên đầu gối: Nếu trẻ thức, hãy đặt bé ngồi trên đầu gối của bạn, mặt quay sang một bên hoặc nhìn về phía trước. Dùng lòng bàn tay của một tay đỡ ngực bé và dùng các ngón tay nhẹ nhàng giữ cằm bé (cẩn thận không bóp cổ bé). Thân bé nên hơi nghiêng về phía trước. Dùng tay còn lại xoa lưng bé.

Lưu ý quan trọng: Một số trẻ không cần ợ hơi sau mỗi lần bú. Nếu sau vài phút cố gắng mà trẻ không ợ hơi nhưng vẫn có vẻ thoải mái, không cần ép bé. Mục tiêu chính là sự thoải mái của bé.

Nên giữ thẳng đứng trong bao lâu?

Không có thời gian bắt buộc phải giữ thẳng đứng cho mọi trẻ sơ sinh. Nếu trẻ thoải mái, không cần cố gắng ợ hơi quá lâu. Nếu có lo ngại về trào ngược, bác sĩ có thể khuyên giữ trẻ thẳng đứng 20-30 phút sau khi bú. Chỉ làm điều này khi trẻ hoàn toàn tỉnh táo và có sự hỗ trợ đầu-cổ. Nếu bạn buồn ngủ, hãy đặt trẻ nằm ngửa trên nôi cứng, phẳng và không có vật cản của riêng bé.

Ngủ an toàn: Quy tắc quan trọng nhất

Mặc dù việc giảm khó chịu sau khi bú là quan trọng, nhưng giấc ngủ an toàn của trẻ sơ sinh là trên hết. Hãy nhớ:

• Luôn đặt trẻ nằm ngửa: Để giảm nguy cơ Hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS), trẻ sơ sinh luôn phải được đặt nằm ngửa trên một bề mặt cứng và phẳng (ví dụ như trong nôi).
• Nằm ngửa không làm tăng nguy cơ nghẹt thở: Trẻ sơ sinh khỏe mạnh có phản xạ ho và nuốt bình thường, ngăn chất lỏng đi vào đường hô hấp nếu bé nôn trớ. Nằm ngửa không làm tăng nguy cơ nghẹt thở, mà ngược lại, là tư thế ngủ an toàn nhất.
• Tránh các phương pháp nguy hiểm: Tuyệt đối không nên đặt gối dưới đầu trẻ, nâng cao đầu nôi hoặc cho trẻ ngủ trong ghế ô tô, xích đu. Những trường hợp này khiến đầu trẻ nghiêng về phía trước và đường thở bị tắc nghẽn, làm tăng đáng kể nguy cơ nghẹt thở.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Một chút nôn trớ và đầy hơi ở trẻ sơ sinh là bình thường và sẽ giảm dần khi bé lớn lên. Tuy nhiên, một số dấu hiệu có thể là biểu hiện của một vấn đề nghiêm trọng hơn. Trong các trường hợp sau, hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế khẩn cấp hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ:

• Chất nôn có màu xanh lá cây, vàng, nâu hoặc có máu.
• Nôn mạnh, phun thành vòi (nôn vọt).
• Trẻ từ chối bú, không tăng cân hoặc sụt cân.
• Trẻ dưới 3 tháng tuổi bị sốt 38°C hoặc cao hơn.
• Có dấu hiệu mất nước (không làm ướt tã trong hơn 6-8 giờ, không có nước mắt khi khóc, miệng khô, thóp lõm).
• Trẻ liên tục rất khó chịu, không thể dỗ nín và trông yếu ớt.

Lưu giữ các ghi chú liên quan với Anacan tại một nơi

Việc ghi nhớ các chi tiết hàng ngày có thể mệt mỏi. Với các công cụ hiện có của Anacan, bạn có thể ghi lại các thông tin sau và chia sẻ rõ ràng hơn trong lần khám bác sĩ tiếp theo:

• Ghi chú về việc bú: Ghi lại bên và thời gian bú mẹ bằng bộ đếm thời gian, và lượng sữa công thức bằng ml. Thời gian không đo lượng sữa đã uống; hãy thảo luận các ghi chú cùng với cân nặng và đánh giá lâm sàng của trẻ.
• Lịch sử giấc ngủ: Theo dõi nhịp điệu hàng ngày bằng cách ghi lại thời gian bắt đầu và kết thúc giấc ngủ bằng bộ đếm thời gian. Ứng dụng không kiểm soát hơi thở trong khi ngủ và không thay thế các quy tắc ngủ an toàn.
• Biểu đồ tăng trưởng: Nhập các số đo cân nặng, chiều cao và chu vi vòng đầu với ngày phù hợp và thảo luận về động lực tăng trưởng với bác sĩ nhi khoa của bạn.

Có thể chia sẻ các ghi chú về việc bú, ngủ và tã trong Báo cáo Bác sĩ. Các điều khoản về quyền truy cập và Premium của công cụ được áp dụng. Trong trường hợp có dấu hiệu khẩn cấp, đừng trì hoãn việc tìm kiếm sự trợ giúp y tế để ghi chú vào ứng dụng.